ریاضیات توسط مسلمانان چگونه باعث پیشرفت ریاضیات کنونی شد.

ریاضیات توسط مسلمانان چگونه باعث پیشرفت ریاضیات کنونی شد.

در این پست به پیشرفت ریاضیات توسط مسلمانان اشاره خواهیم کرد.

مسلمانان علم ریاضی، جبر و مقابله را به گونه ای پیشرفت دادند که می‌توان گفت:

آنان به وجود آورنده‌ی این علم می‌باشند.

با اینکه اصول علم ریاضیات قبل از اسلام در دنیا وجود داشت، اما مسلمانان انقلابی در آن ایجاد کردند

و مهم‌تر از آن اینکه، قبل از دیگران جبر و مقابله را در هندسه بکار بردند.

جبر و مقابله بسیار مورد توجه آن‌ها بود.

به طوری که مأمون عباسی در قرن سوم هجری (قرن نهم میلادی) به ابومحمدبن‌موسی، یکی از ریاضیدان‌های دربار خود امر کرد کتاب ساده‌ای که قابل فهم همه باشد، در جبر و مقابله تألیف نماید.

[محمدبن‌موسی (فوت در سال 257 یا 259 هـ. ق.) یکی از سه برادر دانشمندی بود که به بنوموسی شهرت داشت.]

نقش ثابت‌بن‌قره در پیشرفت ریاضیات توسط مسلمانان

در نیمه دوم قرن سوم هجری ثابت‌بن‌قره( 221-228 هـ. ق.) طبیب، ریاضیدان و منجم حوزه علمی بغداد خدمات بسیاری را در زمینه ترجمه کتاب‌های علمی از زبان‌های سریانی و یونانی به زبان عربی انجام داد.

وی دارالترجمه‌ای تأسیس کرد که بسیاری از دانشمندان آشنا به زبان‌های خارجی در آن کار می‌کردند.

در این دارالترجمه بسیاری از آثار یونانیان نظیر آپولونیوس، اقلیدس، ارشمیدس، تئودوسیوس، بطلمیوس، جالینوس و ائوتوکیوس به وسیله او یا تحت سرپرستی وی به عربی ترجمه شد.

نقش خیام نیشابوری در پیشرفت ریاضیات توسط مسلمانان

ابو حفض یا ابوالفتح الدین عمر بن ابراهیم نیشابوری مشهور به خیام نیشابوری از برجسته‌ترین حکما و ریاضی‌دانان جهان در سال 329 ه.ق در نیشابور به دنیا آمد.

خیام کمتر می نوشت و شاگرد می پذیرفت.

وی برای کسب دانش به خراسان و عراق نیز سفر کرد.

به واسطه تبحر و دانش عظیمی که در ریاضیات و نجوم داشت، از سوی ملکشاه سلجوقی فراخوانده شد.

ملکشاه به او احترام می گذاشت و خیام نزد او قرب و منزلت ویژه ای داشت.

او بنا به خواست ملکشاه در ساخت رصدخانه ملکشاهی و اصلاح تقویم با سایر دانشمندان همکاری داشت.

حاصل کارش در این زمینه تقویم جلالی آن است که هنوز اعتبار و رواج دارد و تقویم او از تقویم گریگوریابی دقیق‌تر است.

نقش خوارزمی در پیشرفت ریاضیات توسط مسلمانان

یکی دیگر از دانشمندان اسلامی که تحولی عظیم در علم ریاضی پدید آورد ابوعبدالله محمدبن موسی خوارزمی( متوفی 232 هـ. ق. ) است.

این ریاضیدان، منجم، جغرافیدان و مورخ ایرانی یکی از منجمین دربار مأمون خلیفه بود.

وی در بیت الحکمه مشغول کار بود.

بیت الحکمه مؤسسه علمی معروفی بود که مأمون خلیفة عباسی ( 198-218 هـ. ق. ) به تقلید از دارالعلم قدیم جندیشاپور در بغداد تأسیس کرد.

ظاهراً فعالیت عمده این مرکز ترجمه آثار علمی و فلسفی یونانی به عربی بود.

عده ای از مترجمان برجسته و نیز کاتبان و صحافان در آنجا کار می کردند.

کتابخانه ای که به این صورت فراهم آمد و عنوان خزانه الحکمه داشت؛ از زمان هارون الرشید و برامکه سابقه داشت.

از مؤسسات وابسته به بیت الحکمه رصدخانه‌ای در بغداد و رصدخانه‌ای در دمشق بود.

منجمین و ریاضیدانان اسلامی در آنجا به رصد کواکب و فراهم کردن زیجها (جداولی که از روی آن به حرکت اجرای سماوی پی می‌برند) اشتغال داشتند.

درباره اهمیت و ارزش آثار خوارزمی چنین آورده اند:

«خوارزمی درخشان‌ترین چهره در میان دانشمندانی بود که در دربار مأمون گرد هم آمده بودند.

او کتب و آثار بسیاری در علوم جغرافیا و نجوم تدوین نمود.

به طوری که آثار وی سیصد سال بعد به وسیله آتل هارت انگلیسی به لاتین ترجمه و در اختیار علمای اروپا قرار گرفت.

ولی دو اثر او در ریاضیات نام او را جاودانی ساختند.

یکی از آنها: حل المسائل علمی، برای زندگی عملی، با عنوان جبر و مقابله بود.

مترجمی که در قرون وسطی این اثر را برگرداند نیز همان نام عربی را برای آن برگزید

و اولین کلمه عنوان کتاب یعنی «الجبر» را برای همیشه در ریاضیات تحت عنوان Algebra به جای گذاشت.

دومین اثر خوارزمی کتاب آموزشی فن محاسبه بود.

این اثر بود نامش را جاودان ساخت.

این اثر همان است که در آن روش استفاده از اعداد هندی را می آموخت.

نوشتن اعداد، جمع و تفریق، نصف کردن و دو برابر کردن، ضرب، تقسیم و محاسبات کسری.

این کتابچه نیز به اسپانیا ترجمه شد و در اوایل قرن دوازدهم میلادی به لاتین برگردانده شد.

ترجمه آن از عربی به لاتین با این جمله آغاز می گردد:

«چنین گفت الگوریتمی ( خوارزمی )، بگذار خدا را شکر گوییم، سرور و حامی ما.»

از دیگر دانشمندان اسلامی که در رشد دانش ریاضی بسیار مؤثر بودند می توان از ابوالوفای بوزجانی( 328-388 هـ. ق. ) نام برد.

ریاضیات توسط مسلمانان

ریاضیات توسط مسلمانان

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های مورد نیاز با * علامت گذاری شده اند.

همین الان یادگیری را شروع کنید

با ثبت نام در وب سایت ما و مشارکت در دوره ها، آینده خود را با یادگیری مهارت های جدید تضمین کنید
برو به بالا